De LARP van komend weekend (5, 6, 7 sept.) gaat niet door. Helaas zal er geen nieuwe LARP meer plaatsvinden.

Zelfs nadat we een paar uur door hetpark gelopen hebben zijn we nog geen LARPer tegengekomen, terwijl alles eropwijst dat ze wel degelijk in de toren aanwezig moeten zijn. Het weer zit nietmee, en om de een of andere reden houden ze zich deze keer opvallend stil. Exe9nmaalzien we een klein groepje LARPers in de verte door de bosjes sluipen. Zelfs bijeen nadere inspectie bij de toren worden we niet verwelkomt door het lawaai watde LARPers eerdere keren produceerden als ze de spirits (de normale mensen dus)probeerden weg te jagen. De bands die dit weekend de LARPgame spelen zijnervaren spelers, overgekomen uit Denemarken en Duitsland, waar LARPen al langniet meer in de kinderschoenen staat. Waar hangen ze uit? Wat zijn ze van plan? 

Via een van de Forest Guardians,degenen die wel met ons kunnen communiceren en die zich schuilhouden in deBelvedxe8re, komen we erachter dat de LARPers zich inderdaad opvallend rustighouden. Verstopt in de toren vertellen ze elkaar verhalen en diepen ze dekarakters verder uit. Wel hebben we neteen indrukwekkend ritueel gemist: tegen lunchtijd voerde de groep een ritueelop bij de x91MouthGodx92, zoals ze het werk x91Revelation Skullx92 van Charlie Robertsnoemen. Vanuit de mond reikt de God de LARPers hun eten aan, die ze vervolgensals schichtige dieren meenemen naar hun toren om het daar in alle veiligheid opte kunnen eten.

Bij het nuttigen van de maaltijdkiest iedere LARPer een glas uit een enorme rij kunstig vormgegeven glaswerk omuit te drinken. Het gekozen glas moet de gemoedsweerstand van de LARPerweergeven, en gedurende het weekend mogen de individuele spelers elk glas maarxe9xe9n keer gebruiken. Ook het drinken wordt op deze manier een weldoordachtehaast meditatieve gebeurtenis. 

 Ondanks de niet ophoudende regenkomen de LARPers toch tot actie. Verschillende rituelen worden uitgevoerd bijde x91elementsx92, zoals ze de heilige kunstwerken in het park noemen. Opvallend inde verschillende games is dat een aantal kunstwerken steeds weer terugkomen alsverafgoodplek. Een indrukwekkend werk als Appearanceof a Tree van Michel Franxe7ois is natuurlijk zeer geloofwaardig als heiligeplek dicht bij de natuur, en ook La Couronne de la Nuit van Jean-Michel Othoniel en Flying Greenhouse van Tomas Saraceno zijnpopulaire rituele plaatsen waar de LARPers keer op keer blijven terugkomen.  

Nadat een band in de vorige gamebesloten heeft zich minder aan te trekken van alle bezoekers is het voor despelers makkelijker geworden zich te bewegen door het park en de rituelen uitte voeren. Hoewel de gebaande paden zoveel mogelijk worden gemeden maken zesoms de fout teveel in het openbaar te treden, zoals bij een duel opklaarlichte dag op de ronde weide, omgeven door spirits. Dit wordt directafgestraft met het gebrul van een van de vrouwelijke Forest Guardians, waarnaze hun schichtige leven voortzetten in het gebladerte van het Sonsbeekbos.

In het weekendvan 26 en 27 juli werd de vierde game gespeeld door LARPers uit verschillendelanden. De derde game was afgelast, dus na een periode van rust in de torenwaarin de bezoekers van het park steeds nieuwsgieriger werden, kon deze gamevol energie gestart worden.

De gamewereldwas deze keer vormgegeven rond een koninkrijk waarvan de inwoners sinds jaar endag niet in staat waren te spreken. Degene die toch bleken te kunnen sprekenwerden verbannen. De onsterfelijken, namelijk de bezoekers van park Sonsbeek, bodeninwoners echter de geheimen van de spraak aan. De verschillende bands in ditrijk weten niet wat ze met dit geschenk aanmoeten. Is het een gift of eenvloek? Het rijk bevindt zich in tweespalt en de bands begeven zich onder dezeomstandigheden in Sonsbeek. Dit resulteert in confrontaties en wederom duelsdie de gemoederen moeten sussen.

Een van debelangrijkste rituelen dat aan het eind van de twee dagen plaatsvond werd ruwverstoord door een storm die de LARPers uit de toren verdreef. Op de rondeweide werd een alternatief ritueel gehouden die volgens de deelnemers deindrukwekkendste was van de hele game. Daarnaast waren er net als in de vorigegame duels waarin twee spelers hun meningsverschillen oplossen. In een van dezeduels ging een ervaren LARPer een zwaardgevecht aan met een onervaren speler,die hij tot zijn grote verbazing verloor.

Zoals ditweekend bleek moet in het spel soms ook worden omgegaan met onverwachtesituaties die de spelers off character bereiken. Door een gebeurtenis in dethuissituatie van een van de spelers moet deze speler de LARP verlaten. Ditvertrek wordt door de spelers in het spel verweven. De betreffende LARPersterft in het spel, waarna haar resten veranderen in een urn met orbs. Dezewerden daarna bij de balancerende boom van Michel Francois met een ritueel terruste gelegd.

Een interessanteontmoeting tussen speler en toeschouwer had plaats bij de waterval waar eenaantal spelers die papier aan het maken waren oog in oog kwamen te staan meteen groep bruiloftsgasten. Een spelerzei hierover :

x93We kindaignored the spirits as we were busy and there were a  LOT Of them; But the thing is: They were ignoring us too!x94

Deze observatieis een belangrijke in de perceptie van het spel door de bezoeker. Zouden dezemensen geweten hebben wat in het park speelde? Of vonden ze het zo vreemd datze het niet durfden te verstoren? Het is opmerkelijk om te zien dat we tijdensde vorige game de min of meer opdringerige bezoeker zagen die de toren wildebinnendringen, en bij deze game de bezoeker die het spel zelfs niet leek op temerken.

De bezoeker vanhet park is de belangrijkste invloed van buitenaf die deze LARP game andersmaakt dan de gemiddelde game. De manier waarop de spelers, ervaren enonervaren, hiermee omgaan is een ontwikkeling die in de verschillende gamesgexebvolueerd is. Was het in de eerste game nog de bedoeling dat de spelers degeesten van de bezoekers opzogen, in deze derde game werden de spelerscreatiever om niet te worden beperkt door het succes van de tentoonstelling ende vele mensen in het park. In tegenstelling tot de vooropgestelde regel waarinmen zou moeten wegrennen van de bezoekers, zijn er in de derde game groepenLARPers geweest die de bezoekers slechts negeerden door hun hoofd weg tedraaien. Daarnaast vermijden ze de gebaande paden en bewegen zich als wild doorhet park. De LARPer past zich aan als een levend organisme dat probeert teoverleven. Hoe zal dit evolueren in de verdere games?

Bezoekers die vroeger de, in de jaren tachtig populaire, fantasygame Dungeons&Dragons speelden, weten dat de deelnemers van dit spel verschillende karakters aannemen die allemaal hun eigen rol vervullen in het verdere verloop van het spel. Ook verschillende videogames geven hun spelers de kans zich in te leven in een digitaal personage. De verschillende personen die deelnemen aan de LARP-game van kunstenaar Brody Condon lijken hetzelfde te doen, alleen deze keer in de echte wereld. Deze parallel met de wereld van de computer en gaming is op deze manier snel te leggen als er gekeken wordt naar het verdere werk van Condon.

Wat in de meeste werken van Brody Condon vrijwel meteen opvalt zijn de vele verwijzingen naar, en het gebruik van elementen uit de computerwereld. In verschillende van zijn werken maakt hij de elementen uit een computergame fysiek door middel van plastic afgietsels van deze elementen. In weer ander werk maakt hij de fysieke wereld digitaal, zoals in zijn digitaliseringen van klassieke schilderijen. Deze werken lijken direct te verwijzen naar een digitale wereld.

De verzamelterm Digitale Kunst omvat verschillende kunstuitingen die als gemene deler de computer als medium hebben. Dit loopt uiteen van een computergestuurde robot die een performance uitvoert tot een oneindig doorlopende website die elke dag verandert of groeit. Ook een groot deel van de werken van Brody Condon heeft de computer als medium. De beste voorbeelden zijn de series waarin hij computergames verknipt en op zijn eigen manier weer in elkaar plakt.

Een van de voornaamste elementen van LARP is het crexebren van een andere wereld, of andere werkelijkheid. Dit is precies de reden waarom Brody zo gexefnteresseerd is in het fenomeen LARP.

Zowel in LARP als in videogames is er een persoon die deze wereld bedenkt en beschrijft. Dit bedenken en beschrijven wordt in de computerwereld gedaan door een programmeur die een set regels schrijft die bepalen wat wel en niet kan in de computergame. Hetzelfde gebeurt in de LARP van Brody Condon. De programmeur maakt de regels van het spel, in dit geval Bjarke Petersson, in samenspraak met de ontwerper van het spel, Brody Condon. De mensen die de spelers zijn in de LARP game houden zich aan de regels die zijn opgesteld door de bedenkers, en zijn daardoor door hen geprogrammeerd.

De nieuwe wereld die door een LARP wordt gecrexeberd is een analoge computerwereld. Of anders gezegd, de computergame is een digitale LARP. Het grote verschil met de digitale wereld blijft natuurlijk dat mensen de regels kunnen breken, terwijl de computer hier het bewustzijn niet voor heeft. Dit maakt de LARP game spannender en meer onvoorspelbaar dan een computergame. Hiermee wekt Brody Condon al dan niet bewust de computergame tot leven. En levendig is het zeker!

Een kreet weerklinkt luid door het bosx85

Zich schijnbaar onbewust van onze aanwezigheid scharrelt een groep bijzonder uitgedoste mensen rond hun x91tempelx92, een grote uit stalen buizen opgebouwde toren midden in het bos van park Sonsbeek. Als we dichterbij proberen te komen ontstaat er onrust in de toren. Schrikachtig wordt er naar spiegels gegrepen waarmee ze ons met de flikkering van de zon en misschien ons eigen spiegelbeeld proberen te verjagen.

Op uitnodiging van de artistiek directeur Anna Tilroe bedacht kunstenaar Brody Condon SonsbeekLive. Dit is een serie Life Action Role Playing (LARP)-sessies die als onderdeel van Sonsbeek 2008: Grandeur gedurende de zomer in park Sonsbeek plaatsvinden. Zeven weekenden lang zullen verschillende groepen LARPers de speciaal voor hun gebouwde toren bevolken en zich verplaatsen naar een verre toekomst waar de beschaving zoals wij deze nu kennen verloren is gegaanx85
Bezoekers zullen zich afvragen wat dit kunstwerk precies inhoudt: op welke manier is het eigenlijk kunst? Hoe is dit project binnen de kunstgeschiedenis te plaatsen? Waar baseert Brody Condon zijn werken op, en wie zijn eventueel zijn voorgangers?
Twee jonge kunsthistorici, de een sceptisch en de ander meer thuis in de wereld van Gaming en LARP zullen de gebeurtenissen gedurende deze zeven LARP- bijeenkomsten voor u volgen, meer (be)grijpbaar proberen te maken en antwoorden op de vragen formuleren. Als belangrijk antwoord op de vragen zullen wij proberen SonsbeekLive als onderdeel van de kunsttentoonstelling Sonsbeek 2008: Grandeur binnen een min of meer kunsthistorisch kader te plaatsen.

Terwijl de LARPers rondscharrelen door park Sonsbeek wordt het de bezoeker onmogelijk gemaakt onverschillig langs te lopen. De vreemde verschijningen nodigen uit tot kijken. De bezoeker zal zich haast een vogelkijker of misschien zelfs een voyeur voelen! Soms heeft de bezoeker misschien zelf het idee bespied te worden. Wat zouden de LARPers van hun aanwezigheid vinden? Zijn wij nu onderdeel van het kunstwerk?

Ook in de Performance Art, sinds de jaren zeventig een geaccepteerde kunstuiting, is de rol van bezoeker niet langer vrijblijvend. In een tijd waarin de Conceptuele kunst steeds meer de overhand kreeg en het idee achter het kunstwerk belangrijker werd geacht dan de werkelijke uitvoering ervan, werd de Performance gebruikt als medium om deze ideexebn uit te voeren. x9218 Happenings in 6 Partsx92 (1959) van de kunstenaar Allan Kaprow was een van de eerste Live Events die voor een groter publiek zichtbaar waren. Kaprow had besloten dat het tijd was dat de bezoeker meer verantwoordelijkheid kreeg, en dat kunst kijken niet meer vrijblijvend was. De bezoeker moest volgens hem een deel van de Happening worden, en op deze manier het werk zelf ervaren.

Misschien moeten wij The Twentyfivefold Manifestation van Brody Condon in dit licht zien? Het feit blijft dat hij in eerder werk erg gexefnteresseerd bleek in Performance. In de Performance Death Animation uit 2007 laat Brody een herhaling van de Performance x91Tony Sinking into the Floor, Face Up and Face Downx92 van Bruce Nauman uit 1973 zien. Condon voert dezelfde Performance uit, gekleed in Middeleeuws Fantasy kostuum. De Performance voert hij echter uit in Slow Motion, met bewegingen gebaseerd op stervende karakters uit computerspellen.

Ook de Amerikaanse kunstenaar Vito Acconci hield zich in de jaren zeventig bezig met Performance, en wordt door Brody aangemerkt als een van zijn voorlopers! Acconci had er een handje van bezoekers onbewust onderdeel te maken van zijn werk. In het werk Proximity Piece uit 1970 liep de kunstenaar rond in het Joods Museum in New York. Gedurende openingstijd achtervolgde hij bezoekers, en ging terwijl deze genoten van andere kunstwerken dicht naast ze staan. De onschuldige bezoekers hadden geen idee van de Performance waar ze onbewust in terecht waren gekomen, maar voelden zich lichtelijk gexefntimideerd door de aanwezigheid van de kunstenaar. De directe nabijheid van de LARPers in park Sonsbeek levert misschien wel een zelfde reactie op bij de bezoekerx85

Het blijft een verrassing hoe het verhaal zich ontvouwd en wat de uiteindelijke rol van de bezoeker blijkt. Tot die tijd bent u niet veilig in de beurt van Brodyx92s LARPers, en kunt u zomaar onderdeel van het kunstwerk zijn!

Het park Sonsbeek is drie maanden lang bezaaid met heilige plaatsen. Op deze plaatsen, die niet toevallig samenvallen met de kunstwerken van de beeldententoonstelling Sonsbeek 2008: Grandeur, worden door de LARPers uit het werk van Brody Condon geheime rituelen uitgevoerd. Bij een wandeling in het park op 20 juni komen we dan tijdens een rondleiding voor een middelbare school ook al gauw een groep van vijf personages tegen die een ritueel houden onder de kroon van Jean-Michel Othoniel. De kinderen reageren lacherig op het ritueel en weten zich er in eerste instantie geen raad mee, maar na een klein zetje in de rug van onze kant zijn er twee dappere leerlingen die het aandurven om te proberen wat er gebeurt als je naar ze toe loopt. Van het effect schrikken de leerlingen. De vijf personen zetten het op een lopen. Zijn ze bang of irriteren ze zich aan ons? Een van de leerlingen merkte op dat ze renden en af en toe omkeken, alsof ze bang warenx85

De reactie van de toeschouwers op de LARPers is voor het grootste deel bepalend voor het doen en laten van de personages. Een van de hoofdkarakters die door haar rol mag praten met de x91geestenx92 vertelt over een voorval waarbij een van de bezoekers helemaal opging in het meespelen met de LARP. Zijn reactie op een LARPer die hem probeert te verjagen met spiegels en geluiden is opvallend. Hij neemt een zakdoek uit zijn zak en imiteert daarmee de LARPer die om zijn hoofd een doek gewikkeld heeft. Met deze onverwachte reactie weet het personage zich even geen raad, maar hij hervat zichzelf snel en trekt zich terug in de toren.

De nieuwsgierigheid die de bezoekers aan de dag leggen is niet altijd zo makkelijk te omzeilen. Op 21 juni lopen wij mee met de kunstenaar Brody Condon. Op het moment dat er volgens het ritueel van de spelwereld vanuit de toren het park ingegaan wordt, is de toegangsweg versperd door bezoekers die uitproberen wat de LARPers doen als ze dichtbij komen. Een enkeling probeert zich zelfs agressief een weg naar binnen te banen. Hoewel iedereen in zijn rol blijft is het lastig om een uur lang alleen maar mensen te verjagen van je terrein. Op het moment dat er voedsel moet worden gehaald bij de Belvedxe8re wordt er een route gekozen die zigzaggend door het bos voert. Na een indrukwekkend ritueel waarbij het eten in even porties over verschillende schalen wordt verdeeld keren ze via eenzelfde zigzagroute terug. De blokkade heeft gezorgd voor tijdsverlies en een eentonig spel.

Nagenoeg gelijktijdig met het halen van het voedsel wordt er iemand uit de toren uitgedaagd tot een duel. Een van de personages vind dat er slechts xe9xe9n god is terwijl de anderen denken dat er meerdere goden zijn. De speler wordt uitgedaagd om op de ronde weide tegen zes anderen te duelleren. Zodra hij de meerderheid van deze duels wint heeft hij gewonnen. Als het er na twee duels op lijkt dat de uitgedaagde verliest ontsteekt hij in woede en valt een van de anderen aan, deze verdedigt zich en doodt het karakter. De leiders van het spel besluiten naar aanleiding van dit voorval dat het karakter om middernacht in een nieuwe gedaante zal terugkeren naar de spelwereld. Ook na middernacht blijven de verhaallijnen zich buiten het zicht van de bezoeker eindeloos vertakken.

Brody Condon (1974, Mexico. Woont en werkt in New York en Berlijn.) raakte wereldwijd bekend met zijngame 9/11 Survivor. Samen met eengroep studenten van de Universiteit van California ontwierp hij deze game,waarvoor de aanslagen van 11 september 2001 het uitgangspunt waren. De speler,opgesloten in een wolkenkrabber, moet zien te ontsnappen aan de hel die hem tewachten staat. Voor veel Amerikanen overschreed de kunstenaar met dit werk degrens.

Dezeheftige samenkomst van fictie en realiteit is tekenend voor het werk van BrodyCondon. Recenteontwikkelingen in computerspeltechnologie en x96vormgeving vormen voor Condon debelangrijkste spil van zijn werk. Hij gebruikt het genre om de grens tussenfictie en werkelijkheid te vervagen en levert hier met scherpe ironiecommentaar op.

In zijn werk Suicide Solution laat Condon beelden zien uit vijftig verschillende x91first personshooter gamesx92. Hij toont steeds het moment waarop de speler, de first personshooter, dodelijk wordt getroffen. Met deze onluisterende beelden ondermijnthij het doel van de computergames, maar richt hij zich ook op de vermeendegevolgen die gamen zou hebben op het aantal zelfmoorden onder gamespelendetieners.

Toch is niet alBrodyx92s werk alleen dood en verderf. Recentelijk (2006) liet hij zich voor DefaultProperties (); inspireren door een Renaissance triptiek van de schilder Gerard David.Hij herinterpreteerde dit werk in een digitale weergave, waarmee hij deChristelijke thematiek combineert met de visuele stijl van computergames.

De verhouding realiteit/fictie heeft Brody in zijn werk altijdbeziggehouden. Desportwagen uit de game Need for Speedwerd door Brody in de echte wereld opgebouwd uit in polyester gegoten takken.Speciaal voor Sonsbeek 2008: Grandeurzette Brody een stalen toren midden in het bos van park Sonsbeek neer. Zouden de LARPers die wij in park Sonsbeektegenkomen voor Brody een middel zijn om de game tot werkelijkheid te brengen?

Wanneer u xe9xe9n dezer dagen door park Sonsbeek loopt kan het zomaar zijn dat u bij een van de kunstwerken oog in oog komt te staan met verwilderd kijkende mensen met vreemd uitziende kleding. Ze zullen u proberen weg te jagen, en als ze dit niet lukt zullen ze hoogstwaarschijnlijk vluchten. U bent zojuist getuige geweest van het kunstwerk van Brody Condon. Zijn werk bestaat uit een complexe LARP-game die mede is ontworpen en bedacht door Bjarke Pederson.

De LARP die wordt gehouden in park Sonsbeek is onderdeel van de beeldententoonstelling Sonsbeek 2008: Grandeur. Het spel is verdeeld over 7 weekenden waarin groepen van dertig, steeds verschillende spelers het verloop van de LARP zullen bepalen. Om de LARP te begrijpen is het goed om de onderliggende regels te kennen. Deze regels zijn in feite de basis waaruit het uiteindelijke spel ontstaat.

Het verhaal van deze LARP begint in het voor alle continenten heilige park Sonsbeek. Het park wordt aanbeden als de bakermat van al het leven en alleen de beste vertegenwoordiger van iedere stam wordt hiernaartoe gezonden. Deze vertegenwoordigers kunnen slechts spreken met de x91Forest Guardiansx92 die op hun beurt worden gezien als de vertegenwoordigers van de onsterfelijken. Elke groep in het park zal proberen in goede gunst te komen van de onsterfelijken. Om deze te behagen moeten er rituelen worden uitgevoerd in het park. De belangrijkste heilige plaatsen voor deze rituelen zijn de kunstwerken van de ander deelnemende kunstenaars!

Het belangrijkste aspect dat de bezoekers aan de tentoonstelling van de LARP van Brody Condon zullen meekrijgen is de angstige reactie van de LARPers op de aanwezigheid van de bezoeker. Deze reactie wordt veroorzaakt door een van de belangrijkste regels uit het spel: andere mensen in het park zijn kwade geesten. Ze zullen dus proberen deze geesten te verjagen met alle mogelijke middelen. Als dit niet lukt zullen ze zich terug trekken in het hoofdkwartier nabij het belvedxe8re. Hiermee wordt de communicatie met de bezoeker tot een minimum beperkt, maar is hun reactie van grote waarde. De regels van het spel zullen in de loop van de honderd dagen dat de tentoonstelling duurt evolueren, en vooral deze evolutie zal interessant zijnx85

Als u zich bij het lezen van de titel afvraagt wat er in hemelsnaam wordt bedoeld hoort u bij de grote meerderheid die de term LARP (Live Action Role Playing) nog niet kent. Dit in tegenstelling tot een kleine minderheid van de Nederlandse bevolking die zich met deze tak van x91gezelschapsspellenx92 bezighoudt. En hierin blijft Nederland achter, landen als Denemarken en Noord-Amerika zijn de bakermat voor LARP. Hier bestaan al grote groepen die samen grootse x91spellenx92 maken en spelen.

De basis van elke vorm van LARP ligt bij het inlevingsvermogen van de deelnemers. Voor elk spel (Game) krijgt een deelnemer een rol toegewezen. In veel gevallen is deze rol (Character) gebonden aan een aantal persoonlijke eigenschappen die het spel bexefnvloeden. Met het gegeven personage geven de spelers zich over aan de denkbeeldige wereld die door de ontwerper van de game is opgezet.

Binnen de LARP games kunnen verschillende genres en werelden worden onderscheiden. Deze kunnen gebaseerd zijn op romans, films of computergames, die zich afspelen in het verleden, heden, toekomst of een fantasiewereld. Met deze gegevens wordt door de spelers een verhaal gecrexeberd en gespeeld dat enkele uren maar ook enkele dagen kan duren. Om eventuele conflicten binnen het spel op te lossen worden duels gehouden. Er wordt gestreden met ongevaarlijke wapens, of er wordt door middel van dobbelstenen bepaald wie het conflict wint.

Binnen de term LARP zijn verschillende stijlen te onderscheiden. Al deze stijlen hebben hun eigen regels en zijn in enkele gevallen zelfs geografisch bepaald, maar allemaal hebben ze een ding gemeen: ze genereren een andere, nieuwe realiteit voor de spelers van het spel. Als onderdeel van Sonsbeek 2008: Grandeur kunt u getuige zijn van een door kunstenaar Brody Condon ontwikkelde LARP.